JINSI INSULIN INAVYOSHINDWA KUFANYA KAZI, NA HIVYO KUSABABISHA KISUKARI
Mchoro unaoonyesha jinsi kongosho na insulini vinavyodhibiti sukari mwilini, na jinsi upungufu wa kazi ya beta-cell unavyochangia kisukari.
Insulini hufanya kama ufunguo wa kuruhusu sukari ya damu kwenye seli zitumike kama nguvu. Mabadiliko yasiyoonekana katika mwili huanza muda mrefu kabla ya mtu kugunduliwa na ugonjwa wa kisukari cha aina ya pili.
Hizo zote ni habari mbaya (hakuna dalili inamaanisha hautajua unayo) na habari njema (unaweza kuizuia au kuichelewesha ikiwa uko katika hatari).
Moja ya mabadiliko muhimu zaidi ambayo hayaonekani:
Upinzani wa insulini.
Insulini, Sukari Ndani ya Damu, na Aina ya 2 ya Kisukari
Insulini ni muhimu katika kuzuia ugonjwa wa kisukari wa aina ya pili.
Homoni hii muhimu - huwezi kuishi bila hiyo - inadhibiti sukari (glukosi) ndani ya mikondo ya damu mwilini, ni mchakato mpana sana.
Huu hapa ni mchato wake:
- Chakula unachokula huvunjwa kuwa sukari.
- Sukari huingia kwenye damu yako, ambayo huiambia kongosho kutolewa kwa insulini.
- Insulini husaidia sukari kuingia kwenye seli za mwili ili iweze kutumika kwa ajili ya nguvu ya mwili.
- Insulini pia huiambia ini kuhifadhi sukari ndani ya damu kwa matumizi ya baadaye.
- Sukari huingia kwenye seli, na viwango katika mfumo wa damu hupungua, kuiambiaia insulini kupungua pia.
- Viwango vya chini vya insulini huliambia ini kutoa sukari iliyohifadhiwa kwa hivyo nguvu hupatikana kila wakati, hata ikiwa hujala kwa muda.
Hapo ni pale ambapo kila kitu hufanya kazi vizuri.
Lakini mfumo huu uliopangiliwa vizuri na MWENYEZI MUNGU Mwumbaji, unaweza kutoka haraka nje ya utaratibu wake, kama ifuatavyo:
- Sukari nyingi inayoingia katika mikondo ya damu.
- Kongosho hufanya bidii ya kuzalisha insulini zaidi ili sukari iweze kuingia kwenye seli.
- Hali inapoendelea kwa muda mrefu, seli huzikataa insulini zote - imekuwa kinzani kwa insulini.
- Kongosho huendelea kutengeneza insulini zaidi kujaribu kufanya seli kujibu.
- Hatimaye, kongosho haziwezi kuendelea, na sukari ndani ya mikondo ya damu huendelea kuongezeka.
- Sukari nyingi katika mikondo ya damu zinaharibu mwili sana na inahitaji kuhamishiwa kwenye seli haraka iwezekanavyo.
- Kuna insulini nyingi, pia, inayoambia ini na misuli kuhifadhi sukari.
- Inapojaa, ini hutuma sukari ya ziada kwenye seli zenye mafuta kuhifadhiwa kama mafuta mwilini.
- Matokeo yake, kupata uzito mkubwa.
Na nini mbaya zaidi? Kisukari type 2 hutokea.
Je! Una Ukinzani wa Insulini?
Je! Unajuaje ikiwa unakinza insulini?
Hakuna kipimo kimoja kinachoweza kuthibitisha moja kwa moja uwepo wa insulin resistance, lakini kuna viashiria muhimu vinavyoweza kuonyesha hali hiyo.
Ikiwa una kiwango cha juu cha sukari kwenye damu, triglycerides nyingi (aina ya mafuta yanayozunguka kwenye damu), pamoja na kiwango cha juu cha LDL cholesterol (“mbaya”) na kiwango cha chini cha HDL cholesterol (“nzuri”), basi kuna uwezekano mkubwa kuwa mwili wako una upinzani wa insulini.
Kitaalamu, hali hii hutokea pale ambapo seli za mwili zinaposhindwa kuitikia ipasavyo homoni ya insulini, hivyo glucose hubaki kwenye damu badala ya kuingia kwenye seli. Hii ni hatua muhimu inayopelekea prediabetes na hatimaye kisukari aina ya pili.
Ujumbe muhimu:
Aina ya kwanza ya kisukari ni tofauti; inasababishwa na mmenyuko wa mwili (mwili hujishambulia kwa makosa). Watu wenye ugonjwa wa kisukari cha aina ya 1 hawatengenezi insulini kabisa na wanahitaji kuchukua insulini ya bandia ili kuishi.
Bado haijajulikana sababu halisi za ugonjwa wa kisukari wa aina ya kwanza (Type 1 Diabetes). Aina ya pili ya kisukari (Type 2 Diabetes), ambayo pia hujulikana kama kukinzwa kwa insulini (insulin resistance), sababu zake ziko wazi.
Insulini huruhusu glukosi kutoka kwenye chakula anachokula mtu kuingia kwenye seli kwa ajili ya mwili kupata nguvu. Ukinzani wa insulini (insulin resistance) kwa kawaida ni matokeo ya mzunguko ufuatao:
- Mtu ana jeni au mazingira ambayo hufanya kukosa uwezo wa kutengeneza insulini ya kutosha kuendana na kiwango cha sukari anachokula.
- Mwili hujaribu kutengeneza insulini ya ziada kuchakata glukosi ya damu iliyozidi.
- Kongosho haliwezi kuendelea na mahitaji yaliyoongezeka, na sukari ya ziada huanza kuzunguka katika damu, na kusababisha uharibifu.
- Kadiri mtu anavyokuwa na kisukari muda mrefu, insulini inakuwa chini ya ufanisi katika kuingiza sukari kwenye seli, na viwango vya sukari ndani ya mikondo ya damu vinaendelea kuongezeka.
Kwa ugonjwa wa kisukari cha aina ya pili, upinzani wa insulini (insulin resistance) hutokea polepole. Hii ndio sababu inapendekezwa sana kufanya mabadiliko ya mtindo wa maisha kwa kujaribu kupunguza au kubadilisha mzunguko huu.
Jinsi DIABEZE NATURAL Inavyofanya Kazi
Diabeze Natural ni mchanganyiko wa kitaalamu wa mimea tiba unaolenga kurekebisha mifumo ya kimetaboliki ya sukari mwilini. Hufanya kazi kwa kupunguza insulin resistance, kuongeza ufanisi wa vipokezi vya insulini, na kusaidia kongosho kuzalisha insulini kwa usahihi.
Aidha, huimarisha matumizi ya glucose kupitia GLUT-4 transporters, hivyo kusaidia kushusha sukari mwilini. Pia hupunguza uvimbe wa ndani unaochangia kisukari.
Dawa hii imepimwa na kuthibitishwa na Mkemia Mkuu wa Serikali, hivyo kuwa sehemu ya kuaminika ya tiba ya kisukari kwa njia ya asili (natural diabetes treatment).
Soma zaidi: JINSI DIABEZE NATURL INAVYOFANYA KAZI HATUA KWA HATUA >>
Zephania Life Herbal Clinic
Mwanza, Tanzania
Simu/WhatsApp:
+255 766 431 675
+255 656 620 275
EMAIL:
khamisiibra@gmail.com
info@zephanialifeherbalclinic.com
Mazoezi na vidokezo vya lishe
Ikiwa daktari atagundua kuwa mtu huyu ana ugonjwa wa kisukari cha aina ya pili, mara nyingi watapendekeza kufanya mabadiliko ya mtindo wa maisha ili kusaidia kupunguza uzito wa mwili na afya kwa ujumla.
Mazoezi ni muhimu sana kwa mgonjwa wa kisukari kwani husaidia kupunguza kiwango cha sukari kwenye damu kwa kuongeza matumizi ya glucose (sukari) kwenye misuli. Pia huboresha usikivu wa mwili kwa insulin, hivyo kusaidia kudhibiti kisukari kwa ufanisi.
Mazoezi huchangia kupunguza uzito, kuboresha mzunguko wa damu, kuimarisha moyo na kupunguza hatari ya matatizo kama shinikizo la damu na magonjwa ya moyo. Aidha, huongeza nguvu, hupunguza msongo wa mawazo na kuboresha afya kwa ujumla.
Aina za mazoezi zinazofaa ni kutembea kwa kasi, kukimbia taratibu, kuogelea, kuendesha baiskeli, kuruka kamba, na mazoezi ya nguvu kama kunyanyua vyuma (light weights). Inashauriwa kufanya angalau dakika 30 kila siku.
Lishe
Daktari anaweza kumpeleka mtu mwenye ugonjwa wa kisukari au mwenye ukaribu kupata kisukari (prediabetes) kwa mtaalam wa lishe. Mtaalam wa lishe anaweza kumsaidia mtu aliye na ugonjwa wa kisukari kuwa na afya njema, na kuudhibiti ugonjwa wa kisukari kwa chakula cha ugonjwa wa kisukari.
Hatua ambazo mtu anaweza kuchukua za mtindo wa maisha ili kupambana na ugonjwa wa sukari ni pamoja na:
- Kula chakula safi kilichotoka shambani, vyenye virutubishi, pamoja na nafaka, matunda, mboga mboga, protini, maziwa yenye mafuta kidogo, na vyanzo vyenye mafuta, kama karanga.
- Kuepuka vyakula vyenye sukari nyingi ambavyo hutoa kalori tupu, au kalori ambazo hazina faida zingine za lishe, kama vile soda tamu, vyakula vya kukaanga, na vinywaji vyenye sukari nyingi.
- Kupunguza sana kunywa pombe au kuacha kabisa; kuacha kabisa pombe ndiyo bora zaidi.
- Kufanya mazoezi ya angalau dakika 30 kwa siku kwa angalau siku 5 za juma, kama vile kutembea, kuendesha baiskeli, au kuogelea.
- Kutambua dalili za sukari ya kushuka wakati wa kufanya mazoezi, baadhi ya dalili hizo ikiwa ni pamoja na kizunguzungu, kuchanganyikiwa, udhaifu, na kutokwa jasho jingi.
Watu wanaweza pia kuchukua hatua za kupunguza fahirisi ya mwili (Body Mass Index - BMI), ambayo inaweza kusaidia watu wengine wenye ugonjwa wa kisukari cha aina ya pili kudhibiti kisukari bila ya kutumia dawa za hospitali.
Kupungua uzito polepole na kidogo kidogo, kuna uwezekano mkubwa wa kumsaidia mtu kupata faida za muda mrefu.
SOMA PIA:
Lishe Bora kwa Mgonjwa wa Kisukari >>
USHAURI MAALUM WA LISHE YA KISUKARI (PERSONALIZED DIABETES DIET PLAN)
Katika kliniki yetu, tunatoa huduma ya kitaalamu ya ushauri wa lishe kwa wagonjwa wa kisukari kwa kuzingatia hali binafsi ya kila mgonjwa.
Hakuna mpango mmoja wa chakula unaofaa kwa wote, kwa sababu mahitaji ya mwili hutofautiana kulingana na umri, uzito, kiwango cha sukari, dawa anazotumia, na uwepo wa magonjwa mengine.
Tunafanya tathmini ya kina ya afya ili kutengeneza mpango maalum wa lishe (personalized diabetes diet plan) unaosaidia kudhibiti sukari mwilini kwa ufanisi.
Lishe hii hulenga kuboresha matumizi ya insulini, kupunguza insulin resistance, na kusaidia matokeo bora ya tiba ya kisukari kwa njia ya kisayansi na asili.
SOMA ZAIDI >>
Matumizi ya Insulini
Matumizi ya insulini kwa mgonjwa wa kisukari: jinsi ya kujidunga sindano ya insulin kwa usahihi ili kudhibiti sukari mwilini na kuboresha tiba ya kisukari.
Watu wenye ugonjwa wa kisukari wa aina ya kwanza na watu wengine wenye ugonjwa wa kisukari cha 2 wanaweza kuhitaji kudungwa sindano ya insulini ili viwango vya sukari kwenye damu visiwe juu sana.
Kuna aina tofauti za insulini, na nyingi zimewekwa katika vikundi na athari ya muda mrefu. Kuna insulini za haraka (RAPID), za kawaida (REGULAR), za kati (intermediate), na za muda mrefu (long-acting insulins).
Watu wengine watatumia sindano ya insulini inayofanya kazi kwa muda mrefu (long-acting insulin injection) kudumisha viwango vya sukari ndani ya damu mara kwa mara. Watu wengine wanaweza kutumia insulini inayofanya kazi kwa muda mfupi (short-acting insulin) au mchanganyiko wa aina za insulini.
Kwa aina yoyote, mtu kawaida huangalia viwango vya sukari kwa kutumia kidole.
Njia hii ya kuangalia viwango vya sukari kwenye damu inajumuisha kutumia mashine maalum inayoweza kusongeshwa (portable) iitwayo “glucometer”. Mtu aliye na ugonjwa wa sukari aina ya I atatumia usomaji wa kiwango cha sukari kwenye damu kuamua ni kiasi gani cha insulini wanachohitaji.
Kujifuatilia ndio njia pekee ambayo mtu anaweza kujua viwango vya sukari kwenye damu. Kudhania tu kwa kichwa kuwa kiwango cha sukari kimeshuka au kimepanda kutokana na dalili zozote za mwili zinazotokea inaweza kuwa hatari isipokuwa kama mtu anashuku sukari yake imeshuka chini sana na anafikiria anahitaji dozi ya haraka ya glukosi.
Ugunduzi wa insulini ulikuwa wa kupendeza na wa kutatanisha.
Je! Ni kiwango gani ambacho ni kingi zaidi?
Insulini husaidia watu wenye ugonjwa wa kisukari kuishi maisha ya kawaida. Walakini, inaweza kusababisha athari mbaya, haswa ikiwa mtu atatumia nyingi sana.
Insulini nyingi inaweza kusababisha sukari kushuka sana (hypoglycemia), hali ambayo inaweza kusababisha kichefuchefu, jasho, na kutetemeka.
Ni muhimu kwamba watu wapime insulini kwa uangalifu sana na kudumu kula mlo sahihi ambao unarekebisha viwango vya sukari.
Mtazamo
Ugonjwa wa kisukari ni ugonjwa hatari sana na ni ugonjwa sugu.
Wakati ugonjwa wa sukari wenyewe unaweza kudhibitiwa, madhara yake yanaweza kuathiri sana maisha ya kila siku ya mgonjwa, na athari zingine zinaweza kuwa mbaya ikiwa hazitatibiwa mara moja.
Madhara ya ugonjwa wa kisukari ni pamoja na:
- magonjwa ya meno na fizi
- matatizo ya macho na upofu
- matatizo ya miguu, pamoja na kufa ganzi, kusababisha vidonda na majeraha yasiyotibiwa na kupunguzwa
- ugonjwa wa moyo
- uharibifu wa neva, kama diabetic neuropathy
- kiharusi
- ugonjwa wa figo
Katika ugonjwa wa figo, shida hii inaweza kusababisha kufeli kwa figo, maji kutuwama (water retention) wakati ambapo mwili hautoi maji kwa usahihi, na shida ya kibofu cha mkojo.
Kufuatilia na kupima mara kwa mara viwango vya sukari na kudhibiti ulaji wa sukari inaweza kusaidia watu kuzuia madhara zaidi ya ugonjwa wa kisukari cha 2.
Kwa wale walio na ugonjwa wa kisukari cha aina 1, kutumia insulini ndiyo njia pekee ya kudhibiti athari za hali hiyo.
Utumiaji Insulin
Ugonjwa wa sukari unahitaji kuwe na usimamizi mzuri na ulaji mzuri ili kuweza kudhibiti ugonjwa huo.
Aina ya I ya kisukari (type 1 diabetes) hutokea pale ambapo mwili hautoi insulini kabisa. Aina ya 2 ya kisukari (Type 2 Diabetes) hufanyika wakati ulaji wa ziada wa vyakula vyenye sukari nyingi hufurika ndani ya mikondo ya damu na kupunguza uzalishaji na ufanisi wa insulini.
Watu wanaweza kuchoma insulini ya ziada ili kudhibiti hali hiyo na kuboresha ufyonzaji wa sukari. Ikiwa mtu ana ugonjwa wa sukari, wanaweza kupunguza hatari ya ugonjwa wa sukari kamili kupitia mazoezi ya kawaida na lishe yenye usawa, yenye sukari kidogo.
Shida za ugonjwa wa sukari zinaweza kuwa kali, pamoja na figo kufeli kufanya kazi na kiharusi, kwa hivyo kudhibiti hali hiyo ni muhimu.
Mtu yeyote anayeshuku kuwa ana ugonjwa wa sukari anapaswa kumtembelea daktari haraka.
Watu wengi walio na ugonjwa wa kisukari cha aina pili wanahitaji dawa za kisukari ili kudhibiti hali zao.
Kama dawa zote, kunaweza kuwa na athari, na wiki hii tumetafiti Jukwaa la Kisukari ili kujua kile jamii inasema juu ya dawa ya ugonjwa wa kisukari ya aina ya pili na jinsi inavyoathiri.
Kwa juma hili, hatujajumuisha insulini, ni dawa za ugonjwa wa sukari tu zilizochukuliwa au sindano na aina 2 ya wagonjwa wa kisukari.
Aina ya 2 Dawa za Kisukari
Dawa za kisukari, pamoja na lishe bora na kawaida ya mazoezi, husaidia watu wenye ugonjwa wa kisukari cha aina ya 2 na ugonjwa wa kisukari cha ujauzito kudumisha viwango thabiti vya sukari ya damu.
Dawa anuwai (mbalimbali) za ugonjwa wa sukari zinapatikana, kila moja ikifanya kazi tofauti.
Watu wengi wenye ugonjwa wa kisukari wanapaswa kunywa aina zaidi ya moja ya kidonge, na wengine hunywa vidonge ambavyo vinachanganya aina mbili za dawa kwenye kibao kimoja.
Watu wengine hupata athari anuwai (mbalimbali) kutoka kwa dawa tofauti za sukari.
Madaktari wanaweza kukupatia dawa nyingi tofauti tofauti za ugonjwa wa sukari kulingana na jinsi mwili unavyoitika dawa, daktari wako anaweza kubadilisha dawa yako, akubadilishie sindano, au akubadilishie insulini.
Ikiwa umepewa sindano kwa ujumla inamaanisha kuwa unahitaji hii kufikia malengo yako ya sukari ya damu.
Dawa ya sukari ambayo inakufanyia kazi bora itategemea hali yako ya kiafya, mwili wako, utaratibu wa utunzaji wa ugonjwa wa sukari, lishe (chaukula) na mazoezi, na changamoto zingine za kiafya unazokabiliana nazo.