Kisukari
Kisukari ni ugonjwa sugu unaotokea pale mwili unaposhindwa kudhibiti kiwango cha sukari (glucose) kwenye damu kwa ufanisi. Hali hii hutokana na mwili kutotoa homoni ya insulini ya kutosha au mwili kushindwa kuitumia vizuri homoni hiyo. Insulini ni homoni muhimu inayozalishwa na kongosho (pancreas) ambayo husaidia kuingiza sukari kutoka kwenye damu kwenda kwenye seli za mwili ili kutumika kama nishati.
Wakati kiwango cha sukari kwenye damu kinapoongezeka kwa muda mrefu bila kudhibitiwa, kinaweza kusababisha madhara makubwa kwa viungo mbalimbali vya mwili kama vile moyo, figo, macho, mishipa ya damu na mfumo wa neva. Kisukari pia kinaweza kuongeza hatari ya magonjwa mengine kama shinikizo la damu, magonjwa ya moyo na matatizo ya mzunguko wa damu.
Duniani kote, kisukari kinaendelea kuongezeka kutokana na mabadiliko ya mtindo wa maisha, ulaji usiofaa wa vyakula, ukosefu wa mazoezi ya mwili na kuongezeka kwa uzito kupita kiasi. Hata hivyo, kwa uelewa sahihi wa dalili, lishe bora, mtindo mzuri wa maisha pamoja na mbinu sahihi za matibabu, kisukari kinaweza kudhibitiwa na wagonjwa wakaendelea kuishi maisha yenye afya na nguvu.
Katika ukurasa huu utajifunza kwa kina kuhusu kisukari, ikiwa ni pamoja na dalili zake, sababu, madhara, vyakula vinavyofaa kwa wagonjwa wa kisukari pamoja na njia mbalimbali za kusaidia kudhibiti kiwango cha sukari mwilini kwa usalama.
Wakati kiwango cha sukari kwenye damu kinapoongezeka kwa muda mrefu bila kudhibitiwa, kinaweza kusababisha madhara makubwa kwa viungo mbalimbali vya mwili kama vile moyo, figo, macho, mishipa ya damu na mfumo wa neva. Kisukari pia kinaweza kuongeza hatari ya magonjwa mengine kama shinikizo la damu, magonjwa ya moyo na matatizo ya mzunguko wa damu.
Duniani kote, kisukari kinaendelea kuongezeka kutokana na mabadiliko ya mtindo wa maisha, ulaji usiofaa wa vyakula, ukosefu wa mazoezi ya mwili na kuongezeka kwa uzito kupita kiasi. Hata hivyo, kwa uelewa sahihi wa dalili, lishe bora, mtindo mzuri wa maisha pamoja na mbinu sahihi za matibabu, kisukari kinaweza kudhibitiwa na wagonjwa wakaendelea kuishi maisha yenye afya na nguvu.
Katika ukurasa huu utajifunza kwa kina kuhusu kisukari, ikiwa ni pamoja na dalili zake, sababu, madhara, vyakula vinavyofaa kwa wagonjwa wa kisukari pamoja na njia mbalimbali za kusaidia kudhibiti kiwango cha sukari mwilini kwa usalama.