TIBA YA KISUKARI KWA DAWA ZA ASILI

TIBA YA KISUKARI KWA DAWA ZA ASILI

Utangulizi

Kisukari ni changamoto ya kiafya inayohitaji uelewa, uangalizi na juhudi za makusudi katika kudhibiti afya ya mwili. Mtu anapogundulika kuwa na kisukari, ni muhimu kuelewa hali yake, kujifunza namna ya kuitunza afya yake na kuchagua njia zinazofaa za kumsaidia kuishi maisha yenye ubora.

Kwa miaka mingi, jamii za Kiafrika zimekuwa na utajiri mkubwa wa maarifa kuhusu matumizi ya mimea katika kutunza afya. Kabla ya maendeleo ya teknolojia ya kisasa ya tiba, mababu zetu walitegemea mimea, mizizi, magome, majani na matunda mbalimbali katika kukabiliana na changamoto za kiafya zilizowakabili.

Maarifa haya yameendelea kurithishwa kutoka kizazi kimoja hadi kingine na ndiyo msingi wa kuendelea kuthamini tiba za asili katika jamii zetu.

Leo hii, pamoja na maendeleo ya sayansi na teknolojia, matumizi ya tiba za asili bado yanaendelea kuvutia watu wengi wanaotafuta maarifa kuhusu mimea tiba na nafasi yake katika utunzaji wa afya.

1. TIBA ZA ASILI NA URITHI WA MAARIFA YA MABABU ZETU

Tiba za asili zina historia ndefu katika jamii za Kiafrika. Kwa vizazi vingi, mimea mbalimbali imekuwa ikitumika katika maandalizi ya dawa za asili kwa ajili ya kukabiliana na changamoto tofauti za kiafya.

Maarifa haya hayakujengwa kwa siku moja. Yalikusanywa kupitia uzoefu wa vizazi, uchunguzi wa mazingira na uelewa wa matumizi ya mimea iliyopatikana katika maeneo mbalimbali.

Hata hivyo, ni muhimu kutambua kwamba si kila mmea unaotumika kijadi una uwezo uliothibitishwa wa kutibu kila ugonjwa. Baadhi ya mimea ina viambato vinavyovutia katika tafiti za kisayansi, lakini matumizi yake yanahitaji uchunguzi wa kina kuhusu kiwango sahihi, usalama na ufanisi wake.

Kuthamini maarifa ya mababu zetu hakumaanishi kuacha kuchunguza na kuthibitisha ubora wa maandalizi ya dawa za asili.

2. KWA NINI DAWA ZA ASILI ZINAENDELEA KUTHAMINIWA?

Kuna sababu mbalimbali zinazofanya watu wengi waendelee kuthamini dawa za asili.

Kwanza: Urithi wa kitamaduni.

Matumizi ya mimea tiba ni sehemu ya historia na utamaduni wa jamii nyingi. Maarifa haya yana thamani kubwa na yanastahili kuhifadhiwa na kuchunguzwa kwa umakini.

Pili: Utajiri wa mimea tiba.

Mazingira ya Afrika yana aina nyingi za mimea yenye viambato vya asili. Baadhi ya viambato hivyo vinaendelea kuchunguzwa na wataalamu ili kuelewa uwezo wake na namna vinavyoweza kutumika kwa usalama.

Tatu: Mtazamo wa utunzaji wa afya kwa ujumla.

Watu wengi huvutiwa na mbinu za asili kwa sababu wanataka kuelewa zaidi kuhusu chakula, mimea, mtindo wa maisha na namna ya kutunza afya zao.

Nne: Uwezekano wa utafiti na maendeleo.

Sayansi ya kisasa inaweza kusaidia kuchunguza mimea inayotumika kijadi, kutambua viambato vyake na kubaini kiwango cha usalama na ufanisi wake.

3. KUELEWA KISUKARI NA NAMNA KINAVYOATHIRI MWILI

Kisukari ni ugonjwa unaohusisha kuongezeka kwa kiwango cha sukari kwenye damu kutokana na matatizo ya uzalishaji wa insulini, matumizi ya insulini au vyote kwa pamoja.

Insulini ni homoni inayozalishwa na kongosho na husaidia sukari kutoka kwenye damu kuingia kwenye seli za mwili ili kutumika kama nishati.

Wakati mfumo huu unapovurugika, sukari inaweza kubaki kwenye damu kwa kiwango kilicho juu kuliko kawaida.

Kisukari kina aina mbalimbali, zikiwemo:

• Kisukari cha aina ya kwanza.
• Kisukari cha aina ya pili.
• Kisukari kinachotokea wakati wa ujauzito.

Kila aina ina mazingira na mahitaji yake ya kiafya. Ndiyo maana ni muhimu kufahamu aina ya kisukari ulicho nacho kabla ya kuamua kuhusu njia za kukitunza.

4. NAFASI YA MIMEA TIBA KATIKA UTAFITI WA KISUKARI

Katika utafiti wa kisayansi, mimea mbalimbali imekuwa ikichunguzwa kutokana na uwepo wa viambato vya asili vinavyoweza kuathiri michakato mbalimbali ya mwili.

Baadhi ya mimea inayotumika katika mifumo ya tiba za jadi imefanyiwa uchunguzi kuhusu uhusiano wake na kiwango cha sukari kwenye damu.

Hata hivyo, kuna tofauti muhimu kati ya matumizi ya mmea katika jamii, matokeo ya majaribio ya maabara na kuthibitisha kwamba dawa iliyotengenezwa kutokana na mmea huo inaweza kudhibiti kisukari kwa binadamu.

Dawa ya asili inayokusudiwa kutumiwa na mtu mwenye kisukari inapaswa kuzingatia mambo yafuatayo:

• Utambulisho sahihi wa mmea uliotumika.
• Usafi wa malighafi.
• Njia ya maandalizi.
• Kiwango cha matumizi.
• Usalama wa mtumiaji.
• Uwezekano wa kuingiliana na dawa nyingine.
• Ushahidi wa ufanisi wake.

Haya ni mambo muhimu yanayotofautisha maandalizi yenye uangalizi wa kitaalamu na matumizi yasiyo na mwongozo.

5. KWA NINI SI VIZURI KUDHARAU TIBA ZA ASILI?

Kila aina ya maarifa yenye mchango katika historia ya utunzaji wa afya inastahili kuchunguzwa kwa haki na kwa mtazamo wa kitaalamu.

Tiba za asili hazipaswi kudharauliwa kwa sababu tu zinatokana na mimea. Vilevile, tiba za kisasa hazipaswi kuhukumiwa kwa ujumla kuwa hazina manufaa kwa sababu baadhi ya dawa zinaweza kuwa na madhara.

Ukweli ni kwamba dawa yoyote, iwe ya asili au ya kisasa, inahitaji kuzingatia usalama, kiwango cha matumizi na hali ya kiafya ya mtumiaji.

Baadhi ya dawa za kisasa zinaweza kusababisha madhara, lakini pia zina nafasi muhimu katika kudhibiti magonjwa na kuzuia madhara makubwa. Vivyo hivyo, baadhi ya mimea tiba inaweza kuwa na viambato vyenye nguvu vinavyoweza kusababisha madhara au kuingiliana na dawa nyingine.

Kwa hiyo, jambo muhimu si kushindana kati ya tiba za asili na tiba za kisasa, bali kuhakikisha kwamba unapata huduma inayozingatia usalama na mahitaji yako ya kiafya.

6. ZEPhANIA LIFE HERBAL CLINIC (ZLHC) NA UTHAMINI WA TIBA ZA ASILI

Zephania Life Herbal Clinic (ZLHC), iliyopo Mwanza, Tanzania, ni kituo kinachojihusisha na huduma zinazohusiana na tiba za asili na maarifa ya matumizi ya mimea katika utunzaji wa afya.

Dhana muhimu katika matumizi ya tiba za asili ni kutambua kwamba kila mtu ana mazingira yake ya kiafya. Mtu mwenye kisukari anahitaji kuzingatiwa kulingana na hali yake, historia ya afya, aina ya kisukari na matokeo ya vipimo vyake.

Katika kuelewa changamoto ya kisukari, ni muhimu kuzingatia mambo yafuatayo:

Uelewa wa hali ya mgonjwa: Kufahamu historia ya changamoto ya sukari na hali ya afya kwa ujumla.

Umuhimu wa vipimo: Kufuatilia kiwango cha sukari kwenye damu na HbA1c ili kupata picha ya hali ya udhibiti wa sukari.

Maarifa kuhusu mimea tiba: Kutambua aina ya mimea inayotumika, viambato vyake na taarifa zinazopatikana kuhusu usalama wake.

Uangalizi wa matumizi: Kuhakikisha kwamba matumizi ya bidhaa yoyote ya asili yanazingatia hali ya mtumiaji na uwezekano wa mwingiliano na dawa nyingine.

ZLHC inapaswa kuendeleza utamaduni wa kuthamini maarifa ya tiba za asili huku ikizingatia umuhimu wa usalama, uwazi na uelewa wa kisayansi.

7. MAMBO UNAYOPASWA KUZINGATIA UNAPOTUMIA DAWA ZA ASILI KWA AJILI YA KISUKARI

Ikiwa una kisukari na unafikiria kutumia dawa za asili, kuna mambo muhimu ambayo hupaswi kuyapuuza.

Usitumie bidhaa usiyoijua vizuri.

Fahamu viambato vilivyotumika katika bidhaa hiyo, mtengenezaji wake na maelekezo ya matumizi.

Epuka matumizi ya kiwango kisichojulikana.

Dhana kwamba dawa ya asili inaweza kutumiwa kwa kiwango chochote kwa sababu imetokana na mimea si sahihi.

Fuatilia kiwango cha sukari.

Usitumie hisia za mwili pekee kupima kama kisukari kinadhibitiwa. Vipimo vya sukari na HbA1c vina umuhimu mkubwa.

Usiache dawa ulizoandikiwa bila ushauri wa daktari.

Baadhi ya bidhaa za asili zinaweza kuathiri kiwango cha sukari au kuingiliana na dawa nyingine. Mabadiliko yoyote ya matumizi yanahitaji ushauri wa mtaalamu wa afya.

Chunguza taarifa za usalama.

Ikiwa bidhaa inadai kutibu kisukari ndani ya muda mfupi, omba ushahidi wa kutosha wa kisayansi unaothibitisha madai hayo.

8. KWA NINI UFUATILIAJI WA KISUKARI NI MUHIMU?

Kisukari kinahitaji ufuatiliaji wa muda mrefu. Hata kama unajisikia vizuri, bado ni muhimu kufahamu kiwango cha sukari mwilini.

Vipimo muhimu ni pamoja na:

Kipimo cha sukari kwenye damu: Husaidia kujua kiwango cha sukari wakati kipimo kinapofanyika.

Kipimo cha HbA1c: Hutoa makadirio ya wastani wa kiwango cha sukari katika kipindi cha miezi miwili hadi mitatu iliyopita.

Vipimo vya figo: Husaidia kufuatilia afya ya figo, ambazo zinaweza kuathiriwa na kisukari.

Uchunguzi wa macho: Husaidia kubaini mabadiliko yanayoweza kuhusishwa na kisukari.

Uchunguzi wa mishipa ya fahamu: Husaidia kutambua mapema matatizo yanayoweza kuathiri miguu na sehemu nyingine za mwili.

Ufuatiliaji huu ni muhimu hata unapochagua kutumia bidhaa za asili katika utunzaji wa afya yako.

HITIMISHO

Tiba za asili ni sehemu muhimu ya historia, utamaduni na urithi wa maarifa ya jamii zetu. Maarifa yaliyorithishwa na mababu zetu yana thamani na yanastahili kuhifadhiwa, kuchunguzwa na kuendelezwa kwa kuzingatia maendeleo ya sayansi.

Ikiwa unaishi na kisukari, usikate tamaa wala kufanya maamuzi kwa kutegemea ahadi za matokeo ya haraka. Jifunze kuhusu hali yako, fahamu chaguo mbalimbali za utunzaji wa afya na hakikisha kila bidhaa unayotumia ina taarifa zinazoeleweka kuhusu viambato, ubora na usalama wake.

Zephania Life Herbal Clinic (ZLHC), Mwanza, inatambua umuhimu wa maarifa ya tiba za asili na nafasi ya uelewa wa kitaalamu katika utunzaji wa afya.

Afya yako ni thamani kubwa. Maarifa sahihi, matumizi salama na ufuatiliaji wa afya ni msingi muhimu wa kuilinda.

Dawa au tiba bora ya kisukari inapaswa kusaidia mwili kudhibiti kiwango cha glucose kwenye damu kwa usalama, badala ya kushusha tu namba ya sukari kwa muda mfupi. Inapaswa kusaidia kupunguza hyperglycemia (sukari kuwa juu), kuboresha matumizi ya insulini, kudhibiti uzalishaji wa glucose kutoka kwenye ini na kusaidia mwili kudhibiti ongezeko la sukari baada ya kula.

Tiba yenye ufanisi pia inapaswa kuzingatia afya ya mwili kwa ujumla. Kwa mgonjwa anayehitaji, inaweza kusaidia katika udhibiti wa uzito na kupunguza hatari zinazohusiana na kisukari kwa moyo, mishipa ya damu na figo. Wakati huo huo, usalama ni muhimu; tiba haipaswi kusababisha sukari kushuka kupita kiasi (hypoglycemia) au kuleta madhara yasiyokubalika.

Hatimaye, ubora wa tiba ya kisukari unapaswa kutathminiwa kwa pamoja na matokeo ya vipimo kama fasting blood glucose na HbA1c. Kwa hiyo, tiba bora ni ile inayothibitisha ufanisi na usalama kwa mgonjwa husika.

Diabeze Natural ni dawa bora sana ya kisukari ambayo ni salama sana kwa mtumiaji imepimwa na kuthibitishwa na Mkemia Mkuu wa Serikali Lab No. 811/2019.