Jinsi Kisukari Kinavyoharibu Figo Zako Kimya Kimya

Jinsi Kisukari Kinavyoharibu Figo Zako Kimya Kimya

Kisukari kinaweza kuharibu figo kwa miaka mingi bila kuonyesha dalili zozote zinazoonekana. Mtu anaweza kuendelea na shughuli zake za kila siku, kujisikia mwenye afya njema na hata kutokuwa na maumivu yoyote, huku uwezo wa figo kuchuja damu ukipungua taratibu. Hali hii inajulikana kitabibu kama diabetic kidney disease (ugonjwa wa figo unaosababishwa na kisukari).

Kuelewa uhusiano kati ya kisukari na figo ni muhimu katika kuzuia ugonjwa sugu wa figo, kushindwa kwa figo kufanya kazi na hitaji la matibabu ya kusafisha damu.

Kisukari ni nini, na kina uhusiano gani na figo?

Kisukari (diabetes mellitus) ni ugonjwa wa kimetaboliki unaotokea pale mwili unaposhindwa kuzalisha insulini ya kutosha au kutumia insulini ipasavyo. Insulini ni homoni inayosaidia kudhibiti kiwango cha glukosi kwenye damu.

Kwa mujibu wa Shirika la Afya Duniani (WHO), idadi ya watu wanaoishi na kisukari duniani ilifikia takribani milioni 830 mwaka 2022, ikilinganishwa na milioni 200 mwaka 1990. Takwimu hizi zinaonyesha ukubwa wa changamoto ya kisukari duniani na umuhimu wa kuzuia madhara yake, ikiwemo uharibifu wa figo.

Figo zina jukumu la kuchuja uchafu na maji ya ziada kutoka kwenye damu, kudhibiti uwiano wa madini mwilini, kusaidia udhibiti wa shinikizo la damu na kuchangia utengenezaji wa chembe nyekundu za damu.

Kisukari kisipodhibitiwa vizuri, kiwango kikubwa cha glukosi kinaweza kuharibu mishipa midogo ya damu ndani ya figo. Matokeo yake ni kupungua kwa ufanisi wa mfumo wa uchujaji wa damu.

Kisukari kinaharibuje figo kisayansi?

Mchakato huu unahusisha mabadiliko kadhaa ya kibiolojia.

Kwanza, hyperglycemia (ongezeko la glukosi kwenye damu). Glukosi inapokuwa juu kwa muda mrefu, huanzisha michakato ya kibayokemikali inayochangia kuharibika kwa seli na mishipa ya damu. Hali hii inaweza kuathiri muundo na utendaji wa figo.

Pili, glomerular hypertension (ongezeko la shinikizo ndani ya vichujio vya figo). Glomeruli ni makundi madogo ya mishipa ya damu yanayochuja damu ndani ya figo. Mabadiliko ya mtiririko wa damu yanaweza kuongeza shinikizo ndani ya vichujio hivi na kuharakisha uharibifu wake.

Tatu, albuminuria (uwepo wa kiwango kisicho cha kawaida cha protini ya albumini kwenye mkojo). Albumini ni protini muhimu inayopatikana kwenye damu. Figo zenye afya huzuia kiasi kikubwa cha protini hii kupotea kupitia mkojo. Vichujio vinapoharibika, albumini inaweza kuanza kuonekana kwenye mkojo.

Nne, glomerulosclerosis (makovu na ugumu wa vichujio vya figo). Uharibifu unapozidi, sehemu za vichujio zinaweza kupata makovu na kupoteza uwezo wa kufanya kazi.

Hatimaye, glomerular filtration rate (GFR), yaani kiwango ambacho figo huchuja damu, kinaweza kupungua. Mchakato huu unaweza kuishia katika chronic kidney disease (CKD), ugonjwa sugu wa figo unaoweza kuendelea hadi figo kushindwa kufanya kazi.

Kwa nini uharibifu wa figo hauonyeshi dalili mapema?

Hatari kubwa ya ugonjwa wa figo unaosababishwa na kisukari ni kwamba unaweza kuendelea bila dalili zinazoonekana. Kwa mujibu wa Taasisi ya Kitaifa ya Kisukari na Magonjwa ya Mfumo wa Mmeng'enyo na Figo ya Marekani (NIDDK), watu wengi wenye ugonjwa huu hawana dalili katika hatua za mwanzo.

Mgonjwa anaweza asipate maumivu ya figo, uvimbe wala mabadiliko yanayoonekana kwenye mkojo. Hata hivyo, kutokuwepo kwa dalili hakumaanishi figo zinafanya kazi vizuri.

Ugonjwa unapoendelea, dalili zinazoweza kujitokeza ni pamoja na kuvimba miguu na vifundo vya miguu, uchovu usio wa kawaida, kupungua kwa hamu ya kula, kichefuchefu, mabadiliko ya kiasi cha mkojo na kuongezeka kwa shinikizo la damu.

Dalili hizi si maalumu kwa ugonjwa wa figo pekee. Kwa hiyo, uchunguzi wa kitabibu ni muhimu ili kubaini chanzo chake.

Vipimo gani vinaonyesha kama kisukari kimeharibu figo?

Uchunguzi wa figo kwa mtu mwenye kisukari unapaswa kuzingatia vipimo viwili muhimu.

Kipimo cha kwanza ni urine albumin-to-creatinine ratio (UACR). Hiki hupima uwiano wa albumini na kreatinini kwenye mkojo. Matokeo yanayozidi miligramu 30 za albumini kwa gramu ya kreatinini yanaweza kuashiria uharibifu wa figo.

Kipimo cha pili ni estimated glomerular filtration rate (eGFR). Hiki hukadiria uwezo wa figo kuchuja damu kwa kutumia kiwango cha kreatinini kwenye damu pamoja na taarifa nyingine za mgonjwa.

eGFR iliyo chini ya mililita 60 kwa dakika kwa kila mita ya mraba ya eneo la uso wa mwili inaweza kuashiria kupungua kwa utendaji wa figo. Hata hivyo, utambuzi wa ugonjwa sugu wa figo huzingatia muda wa mabadiliko na ushahidi mwingine wa kitabibu.

Kwa kawaida, watu wenye kisukari cha aina ya pili wanapaswa kuchunguzwa figo wanapogunduliwa na kuendelea kufuatiliwa angalau kila mwaka. Kwa kisukari cha aina ya kwanza, uchunguzi wa kawaida huanza baada ya kuishi na ugonjwa huo kwa miaka mitano, kulingana na mwongozo husika na hali ya mgonjwa.

Jinsi ya kuzuia kisukari kuharibu figo

Udhibiti wa kisukari na shinikizo la damu ni nguzo muhimu za kulinda figo. Mgonjwa anapaswa kufuatilia HbA1c, kutumia dawa alizoandikiwa na mtaalamu wa afya, kufanya mazoezi yanayofaa na kufuata mpango wa lishe unaozingatia mahitaji yake.

Kupunguza ulaji wa chumvi kupita kiasi, kuepuka uvutaji wa tumbaku na kudumisha uzito unaofaa kunaweza kusaidia kupunguza hatari. Matumizi ya dawa za maumivu kama ibuprofen bila ushauri wa kitaalamu yanaweza kuwa hatari kwa baadhi ya watu wenye matatizo ya figo.

Kwa wagonjwa wanaostahili, daktari anaweza kuagiza dawa zinazolinda figo, zikiwemo ACE inhibitors, ARBs au dawa za kundi la SGLT2 inhibitors, kulingana na hali ya mgonjwa, vipimo na mwongozo wa matibabu.

Ni muhimu kuelewa kwamba dawa za mitishamba hazipaswi kuchukuliwa kuwa tiba iliyothibitishwa ya kurejesha figo zilizoharibika. Baadhi ya bidhaa za mitishamba zinaweza kuathiri figo au kuingiliana na dawa nyingine.

Hitimisho: Usisubiri dalili ndipo ukague figo

Figo zinaweza kuathiriwa na kisukari kimya kimya kwa miaka mingi. Kwa hiyo, mtu mwenye kisukari hapaswi kutegemea maumivu au mabadiliko ya mkojo ili kujua afya ya figo zake.

Kupima UACR na eGFR, kudhibiti sukari ya damu, kufuatilia shinikizo la damu na kupata matibabu yanayofaa ni hatua muhimu za kupunguza hatari ya ugonjwa sugu wa figo.

Ukweli wa kitabibu ni kwamba kutokuwepo kwa dalili si uthibitisho wa kutokuwepo kwa uharibifu. Uchunguzi wa mapema unaweza kusaidia kuhifadhi uwezo wa figo kufanya kazi na kupunguza hatari ya matatizo makubwa ya kiafya.

Dawa au tiba bora ya kisukari inapaswa kusaidia mwili kudhibiti kiwango cha glucose kwenye damu kwa usalama, badala ya kushusha tu namba ya sukari kwa muda mfupi. Inapaswa kusaidia kupunguza hyperglycemia (sukari kuwa juu), kuboresha matumizi ya insulini, kudhibiti uzalishaji wa glucose kutoka kwenye ini na kusaidia mwili kudhibiti ongezeko la sukari baada ya kula.

Tiba yenye ufanisi pia inapaswa kuzingatia afya ya mwili kwa ujumla. Kwa mgonjwa anayehitaji, inaweza kusaidia katika udhibiti wa uzito na kupunguza hatari zinazohusiana na kisukari kwa moyo, mishipa ya damu na figo. Wakati huo huo, usalama ni muhimu; tiba haipaswi kusababisha sukari kushuka kupita kiasi (hypoglycemia) au kuleta madhara yasiyokubalika.

Hatimaye, ubora wa tiba ya kisukari unapaswa kutathminiwa kwa pamoja na matokeo ya vipimo kama fasting blood glucose na HbA1c. Kwa hiyo, tiba bora ni ile inayothibitisha ufanisi na usalama kwa mgonjwa husika.

Diabeze Natural ni dawa bora sana ya kisukari ambayo ni salama sana kwa mtumiaji imepimwa na kuthibitishwa na Mkemia Mkuu wa Serikali Lab No. 811/2019.